Friday, March 10, 2017

नेपालमा सूचना तथा संचार क्षेत्रको बिकास र यसको नियमन: चूनौती र सम्भावना


दूरसञ्चार प्राधिकरणले हालै आफ्नो १९ औं बर्ष गांठ मनाएको छ। पूर्व-कर्मचारी र प्राधिकरणको परामर्शदाताको नाताले उक्त बर्ष गांठमा आमन्त्रण भएतापनि मेरो आफ्नो कार्य ब्यस्तताले उपस्थित हुन सकिन र यहिं बर्ष गांठ उपलक्षमा सानो लेख लेख्ने जमर्को गरेको छु।

मेरो प्राविधिक तथा प्रशासनिक शैक्षिक योग्यता, मैले विगत १३ बर्ष देखि हालसम्म देश-बिदेशमा रहि ग्रहण गरेको सूचना तथा सञ्चार सम्वन्धमा प्राविधीक र प्राधिकरणमै लगभग ३ बर्ष रहेर काम गर्दाको संस्थागत तथा क्षेत्रगत कार्यानुभवले नै मलाई देशको सूचाना तथा सञ्चारमा बिषेश गरि दूर-सञ्चार (Internet and Telecom) क्षेत्रको बारेमा यो लेख लेख्न  प्रेरणा मिलेको छ

देश, समाज तथा संस्था बिकासमा निम्न तीन खम्बा (Three Pillars of Development) को जग दरो हुनु जरूरी देखिन्छ, जसले बिकासका लागि आवश्यक अन्य मुख्य खम्वाहरु जस्थै शिक्षा (Education), कृषि(Agriculture), औधिगिकि(Industries), राजनिति(Politics), सु-साशन (Good Governance), पारदर्शिता (Transparency),  आदिलाई ड्राइभ (Drive) गर्दछ। ति मुख्य खम्वाहरु हुन:

1.    Access Network or Connectivity (रोड संजाल)

2.    Information and Communication (सूचाना तथा सञ्चार)

3.    Energy (उर्जा)

बैशख-१२ को महाभूकम्पले हामीलाई ठूलै पाठ सिकाएको छ कि नेपाल जस्तो भौगोलिक विकटता र विविधता भएको देशमा Disaster Recovery को लागी सञ्चारको महत्वपूर्ण भूमिका रहन्छ। साथै गाउं-गाउंमा रोड सञ्जाल र उर्जाको आवश्यकता पूर्तिलेनै अन्य क्षेत्रगत विकासमा टेवा पु-याउने काम गर्दछ। उर्जा बिना देशमा प्रविधि भित्रन गाह्रो हुन्छ भने सडक सञ्जाल बिना बिकासका सम्भावित क्षेत्रहरु जस्तै कृषी, उध्योग

Tuesday, December 27, 2016

भूकम्प पिडित र बिदेशिएका हरुको नाममा मेरो गिती झटारो

यहांहरुमा समर्पित!

बैशख १२ को भूकम्पले थलियका ति गउंले बा-आमाको नाममा ।
देशमा रोरजगार बिहिन भै बाद्यताले आफ्नो परिवारलाई चटक्कै छाडेर खाडी मुलुकमा काम गर्नेका नाममा ।
देशलाई एकताको र बिकास को ढोंङ फुक्ने र सिन्को नभाँच्ने अनि बिदेशिको इशारामा देश टुक्रा-टुक्रा पार्न खोज्ने साथै भूकम्पमाथी राजनीति गर्ने नेता र सरकारका नाममा।
रात दिन चीसो छिडींमा बसि खाडीमा भएका आफ्ना श्रीमान सम्झने ति छोरी-चेलीका नाममा।



शिर्षक: औषधीको ट्याब्लेट

थेगो:
दैव पनि निष्ठूरी भो, मैले दू:ख धेरै पाएं।
चिन्ता धेरै बढ्दै नै गो, मैले ट्याव्लेट थपि खाएं।

गित:
बाचा गरें तिम्लाई दिने कम्प्युटर र ट्याब्लेट
तर ज्यानको भर भयो औषधिको ट्याब्लेट।

                 डाक्टर साबले भने: तिमी बाउ बन्ने भाछौ
              माया गर्छु भन्दै ढांट्यौ भन अहिले कांछौ?


तिम्रो हालत कस्तो होला, चिन्ता बढ्दै गयो
तिम्रै पिरले ट्याब्लेट धेरै लिनुपर्ने भयो।

                 साईबर जान सकिन म, चिन्ता बढ्दै गयो
              तिम्रै पिरले ट्याब्लेट धेरै लिनुपर्ने भयो।

बिदेशिको काम गर्नलाई तेति सहज छैन
आफ्नै देशमा रोजगारीको व्यवस्थानी भैन।

                         भुकम्प र पराकम्पले धर्ती फाटी गयो
                         गाउंले अनि बा-आमाको बेहालै भयो।

जोत्ने खेत फाट्यो होला, के रयो होला घर
भुकम्पले अस्तव्यस्त राज्यको छैन भर।

                 दिनरात खाली आकास पानी बर्षा भैगो
        चीसो भैगो दमले च्याप्यो बाको ज्यान गैगो।

फर्कि आउन मन थियो कमाई टन्न धन
तिम्रा बाचा पुरा भैनन दू:खी भाछ मन।
                 
                     औंठी बेची रिङ बेची पैसा पठाई दिउंला
                     टिकट काटी फर्की आउनु जे छ त्यहि खाउंला।

वल्ला घर पल्ला घर रिणको पाथी भर्नु
आफू संगै आमाकोनी बिषेश ख्याल गर्नु।

                तिम्रो हालत सुन्दा मेरो बांच्ने आधार गैगो
        छिट्टै फर्की आउनु अव जे त हुनु भैगो।

तिम्रो हालत सुन्दा मेरो बांच्ने आदार गैगो
आफ्नै गाउं फर्कि आएं जे त हुनु भैगो।
                      
          माया पाय औषधी चाहिंदैन
                     अब विदेश जानलाई पाईंदैन।
माया पाय औषधी चाहिंदैन  
कर्म गर्छु बाचा चैं खाइंदैन।